Sinte Gitter - geschiedenis regio Landen

Geschied- en Heemkundige Kring Pepijn@Landen
Geschiedenis van de regio Landen

DEZE WEBSITE IS IN OPBOUW. GELIEVE BIJGEVOLG ENIG GEDULD UIT TE OEFENEN.

Geschiedenis van de Landense regio
Ga naar de inhoud
Middeleeuwen
Sinte Gitter, het oude Landen, geboorteplaats van legenden
Kaartje links, bewerkte uitsnede van de kaart van Jacob van Deventer (ca. 1560)
De parochie (het gehucht) Sint-Gertrudis Landen of Sinte Gitter (Sint-Geertruiden, Ouderstad, Oude Landen...)
Sinte Gitter is een verbastering van de naam Sint-Gertrudis.
  1. Oude parochiekerk van Sint-Gertrudis, ingestort/afgebroken rond 1756
  2. Motte, mot(heuvel) 'Tombe van Pepijn'
  3. Dubbele motte, mot(heuvel) 'Hens- of Hilsberg'
  4. Sint-Geertruidenbornbeek
  5. Sint-Gertrudisstraat
  6. Bebouwing
Over Sinte Gitter...

Door de eeuwen heen hebben hogere geestelijke en wereldlijke machten hun stempel gedrukt op het Sinte Gitterdal. Meer dan een enkel tijdvak of personage maken de vele historische transformaties de kern uit van het gebied. De Romeinen verdreven de vroegste Keltische bewoners en legden er villa's aan. De vruchtbare leemgronden en de vele bronnen en beken vormden de basis van een rijke landbouwcultuur.
Na het vertrek van de Romeinen ontvolkte het gebied en trokken Germaanse stammen binnen.
Pas vanaf 500 kwam er weer een vorm van centraal gezag onder de Frankische koningen. De hofmeiers, waaronder de legendarische Pepijn van Landen, verzorgden het plaatselijke bestuur. In deze tijd kwam ook de kerstening op gang. De familie van Pepijn van Landen speelde daarbij een grote rol. Zijn dochter Gertrudis, die verschillende kloosters stichtte, leeft voort in de naam van de Sint-Gertrudiskerk en is patroonheilige van de stad Landen. Zij zou vele wonderen hebben verricht. De Sint-Gertrudiskerk was vanaf de vroege Middeleeuwen het hart van de dorpsgemeenschap en waarschijnlijk al eerder een heilige plaats, waar men samenkwam om de goden te vereren en voorname personen te begraven. De kerk was ook een bedevaartsoord voor pelgrims. De waterput verwijst hiernaar.
De mottekastelen zijn later aangelegd, vanaf de 12e eeuw, en getuigen van de opkomst van de lokale aristocratie. In tijden van onrust boden de opgehoogde en omgrachte mottes een veilige vluchtplaats voor de dorpsbewoners en het vee.
In het begin van de 13e eeuw stichtte de hertog van Brabant, tegen de zin van de prinsbisschop van Luik, het nieuwe Landen: een bolwerk voor de wereldlijke macht, gelegen aan de profijtelijke handelsroute tussen Keulen en Brugge. De 'Ouderstad' liep langzaam leeg, maar de Sint-Gertudiskerk hield tot in de 18e eeuw haar functie.
Vele eeuwen lang vormde de Sint-Gertrudisweg de gezamenlijke kerkgang van de inwoners van Landen. De weg was een terugkerend decor voor processies, de viering van kerkelijke feestdagen en alle belangrijke gebeurtenissen in het leven: geboorte, huwelijk, overlijden. Naast de kerk lag het kerkhof.
Na herhaaldelijke plunderingen en herstelpogingen raakt de kerk vanaf 1750 volledig in verval.
De aanleg van de spoordijk in de 19e eeuw lijkt het oude Landen definitief af te snijden van het nieuwe Landen.
De oude verhalen zijn in de vergetelheid geraakt. Toch blijft de site de vergetelheid prikkelen en uitnodigen tot bezoek. Het geboortebos en de archeologische site van de geschied- en heemkundige kring bewijzen dat. Met een inrichting als erfgoedpark worden de oude verhalen weer tot leven gewekt en kunnen hier in de toekomst nieuwe verhalen aan worden toegevoegd.

Bron: Conceptnota Vista, Anteagroup, Bailleul
Terug naar de inhoud